Hafs an Asım
Tecvid hükümleri
Hafs an Asım rivayetine göre, Medine mushafında okunduğu biçimde temel tecvid hükümlerini öğren. Her örnek tam bir ayettir: açmak ve dinlemek için ayete dokun. Ayettin altındaki ifade, hükmün duyulduğu yerdir.
Ayete dokun, dinlemeyi seç ve hükmün geçtiği yeri okuyucuyla tekrar et.
Bu sayfa başlangıç içindir ve sade bir dille yazılmıştır. Ayrı med, Şatıbiyye yolunda dört ya da beş harekedir; Hafs’ın bazı tariklerinde iki harekedir. Bir yolu seç ve ona bağlı kal. Sakin ra ve ince vakıf halleri bir öğretmenden alınır. Tecvid, dinleyerek alınır; bu sayfa anlamana yardım eder, hocanın yerini tutmaz.
Sakin nun ve tenvin
Sakin nun harekesi olmayan nundur, «min»deki gibi. Tenvin, ismin sonuna gelen fazla bir sakin nundur: okunur, nun olarak yazılmaz, «azâbün» gibi. Hüküm, ardından gelen harfe göre değişir.
İzhar-ı halkî
Sakin nun veya tenvinden sonra hemze, he, ayın, ha, ğayın ya da hı gelirse nun açık okunur, gunne yapılmaz.
Gunne ile idgam
Sonraki kelimede ya, nun, mim ya da vav gelirse nun o harfe iki hareke gunne ile idgam edilir. Bu harfler «yenmû» kelimesindedir.
Gunnesiz idgam
Sonraki kelimede lam ya da ra gelirse nun gunsiz, tam olarak idgam edilir.
İzhar-ı mutlak
Sakin nun ile ya veya vav aynı kelimedeyse idgam olmaz. Bu dört kelimedir: dünya, bünyan, sınvan, kınvan. Nun açık okunur.
İklab
Sonra be gelirse nun, iki hareke gunne ile gizli bir mime çevrilir. Mushafta bunu küçük bir mim gösterir.
İhfa-i hakiki
Kalan on beş harften biri gelirse nun, açık okuma ile tam idgam arasında gizlenir ve iki hareke gunne yapılır.
Sakin mim
Sakin mim harekesi olmayan mimdir, «aleyhim»deki gibi. Yalnızca üç hükmü vardır.
İhfa-i şefevî
Sakin mimden sonra be gelirse mim, be yanında gunne ile gizlenir. İkisi de dudaktan çıkar.
İdgam-ı şefevî
Sonra mim gelirse birinci mim ikinciye idgam edilir; şeddeli bir mim ve gunne olur.
İzhar-ı şefevî
Be ve mim dışında bir harf gelirse mim açık okunur, fazla gunne yapılmaz.
Medler
Med, med harfinin sesini uzatmaktır: üstünlü harften sonra elif, ötreli harften sonra vav, esreli harften sonra ya. Uzunluk harekeyle sayılır.
Tabii med
Med harfinden sonra hemze ve sükun yoksa yalnız iki hareke uzatılır.
Muttasıl med
Med harfinden sonra aynı kelimede hemze varsa dört ya da beş hareke uzatılır. İki hareke yetmez.
Munfasıl med
Med harfi kelime sonunda, hemze sonraki kelimenin başındaysa Şatıbiyye yolunda dört ya da beş harekedir. Hafs’ın bazı tarikleri iki hareke okur. Birini seç ve sürdür.
Lazım med
Med harfinden sonra aslî bir sükun gelirse, kelimede ya da sure başındaki harfte, altı hareke uzatılır.
Arız med
Vakıf yüzünden son harf sakin olur ve ondan önce med harfi varsa iki, dört ya da altı hareke uzatabilirsin. Geçersen tabii medde döner.
Kalkale
Kalkale, sakin harfin duyulması için hafif bir sıçramadır; harfi harekeli yapmaz. Harfleri qaf, tı, be, cim ve daldır: «kutbu ced».
Küçük kalkale
Kalkale harfi kelime ortasında sakinse, ya da sonda olup geçiyorsan, kalkale küçük ve kısadır.
Büyük kalkale
Kelime sonunda kalkale harfinde durursan kalkale büyüktür. Harfi uzatma.
Lafza-i celâl lamı
«Allah» lafzındaki lam diğer lamlar gibi değildir. Hemen önceki harekeye göre kalın ya da ince okunur.
İnce lam
Allah lafzından hemen önce esre varsa lam ince okunur. Esre önceki kelimenin sonunda olabilir.
Kalın lam
Hemen önce üstün ya da ötre varsa lam kalın okunur. Kelimeyle başlarken de kalındır.
Ra
Bu, harekeli ra için temel kuraldır. Sakin ra’nın vakıftaki halleri, bu kural yerleşince öğrenilir.
Kalın ra
Üstünlü ya da ötreli ra kalın okunur.
İnce ra
Esreli ra ince okunur. Ra üzerinde vakfın ayrı bir inceliği öğretmenden alınır.
Gunne
Gunne, nun ve mime eşlik eden geniz sesidir. Aşağıdaki yerlerde iki hareke sürer.
Şeddeli nun ve mim
Şeddeli nun ve şeddeli mim iki hareke gunnelenir. Aynı gunne, gunneli idgamda, ihfada, iklabda ve şefevi idgamda da vardır.
Nasıl çalışılır
- Hükmü bir kez oku ve nerede uygulandığına bak.
- Ayettin altındaki ifadeye bak: duyacağın yer orasıdır.
- Ayete dokun, dinle ve o yeri okuyucuyla üç kez tekrar et.
- İfadeyi tek başına söyle, sonra aynı hükmün sonraki örneğine geç.